نسبت به بىوفايان ، و سخن بسيار بيفايده گفتن ، و اميد به ناآزموده داشتن . و اگر پادشاه هزّال باشد - يعنى ، در هزل كوشد - هيبتش برود و اگر دروغ گويد ، خوار گردد و بر قولش اعتماد ننمايند . » و گفته : « سلطان بايد كه سه چيز رعايت كند : درنگ در عقوبات و شتاب در خيرات و صبر در حادثات . » و از سخنان طهمورث است كه ، « پادشاه صاحب‌رأى صاحب‌فكر بايد كه در حال غضب و استيلاى خشم آن كند كه در وقت رضا به تدارك آنچه از وى صادر شده قيام تواند نمود . » و جمشيد « 1 » از پادشاهان عظيم‌الشّأن است و از او رسوم حميده و آثار پسنديده به يادگار مانده . گويند كه ، جمشيد چهار انگشترى ساخته بود و بر نگين هريك چيزى نقش فرموده . در انگشتريى كه به هنگام جنگ در انگشت داشت منقّش بود كه ، « آهستگى و مدارا » . يعنى ، در محاربه تانّى بايد نمود و از شتاب [ 141 آ ] زدگى احتراز بايد كرد كه تعجيل در قتال از شجاعت نيست . و بر انگشترى ديگر مثبت بود كه « عدل و عمارت » . يعنى ، منافع و آبادانى بىنصفت در عدالت و رعايت رعيّت صورت نبندد . و بر انگشترى سوم كه تعلّق به منهيان و بريدان داشت نقش كرده بود كه « راستى و شتاب » . يعنى ، متفحّصان و متجسّسان پادشاه بايد كه راست گويند و در ايصال اخبار تعجيل نمايند . و در انگشترى چهارم جهت ظالمان و متظلّمان مسطور بود كه « سياست و انصاف . » « 2 » و از سخنان اوست كه ، « حكمت و دانش كليد نيكبختيها و دريافتن آرزوهاست . » و گفته : « ثابت‌رأى پاى برجاى بايد و چون برگ بيد نباشد كه به وزيدن هر بادى قرار و سكون نگيرد . » و از سخنان فريدون « 3 » است كه « من عدل فى سلطانه استغنى عن اخوانه . » يعنى : « هر

--> ( 1 ) . نقل شده جمشيد برادر طهمورث بوده و بعد از او به حكومت رسيده است . در آغاز كار شيوه‌اى نيكو در حكمرانى در پيش گرفت ، ولى سرانجام روش خوشگذرانى و مغاير با قبل در پيش گرفت تا به دست ضحّاك به قتل رسيد . تجارب الامم ، ج 1 ، صص 6 تا 8 . ( 2 ) . مسكويه نقش نگين انگشتريها را به ترتيب اين‌گونه ذكر كرده است : الأناة ( شكيبايى ) ، العمارة ( آبادانى ) ، الوحا ( شتاب ) ، العدل ( داد ) . تجارب الامم ، ج 1 ، ص 6 . ( 3 ) . در داستانهاى مربوط به دوران باستان ايران آمده است كه فريدون پس از قيام كاوهء آهنگر و به بند كشيدن